Εκείνη τη νύχτα δεν έκλεισα μάτι. Το σκοτάδι στο δωμάτιο ήταν βαρύ, σχεδόν απειλητικό. Ο Αλέξανδρος лежал δίπλα μου, γυρισμένος προς τον τοίχο.
Προσποιούνταν ότι κοιμόταν, όμως η αναπνοή του ήταν υπερβολικά σταθερή, υπερβολικά ελεγχόμενη — σαν να μετρούσε κάθε εισπνοή. Τον ήξερα αρκετά καλά για να καταλάβω πότε έπαιζε θέατρο.
Κάποια στιγμή ψιθύρισε, χωρίς να στραφεί προς το μέρος μου:
— Γιατί γύρισες;
Δεν απάντησα. Γιατί αν άνοιγα το στόμα μου, δεν θα μιλούσα — θα ούρλιαζα.
Το επόμενο πρωί είπα πως θα πήγαινα σε ένα σπα για να «ξεκουραστώ» και να «καθαρίσω το μυαλό μου». Στην πραγματικότητα πήρα τον δρόμο για τη Μόσχα, όπου είχα κλείσει ραντεβού με έναν δικηγόρο.
Δεν ήταν παρορμητική απόφαση· ήταν ψυχρή και μελετημένη. Όταν ένας γάμος καταρρέει, δεν σε σώζουν τα συναισθήματα — σε σώζουν τα έγγραφα.
Ο δικηγόρος μελέτησε προσεκτικά τα αντίγραφα των συμβολαίων, τις τραπεζικές κινήσεις, τα μηνύματα και τις ηχογραφήσεις. Έμεινε για ώρα σιωπηλός, ξεφυλλίζοντας τα χαρτιά.
— Προσπάθησαν να σας βγάλουν από την κοινή περιουσία, — είπε τελικά ήρεμα. — Και μάλιστα με αρκετά πρόχειρο τρόπο. Τα χρήματα που επενδύθηκαν μέσα στον γάμο θεωρούνται κοινά. Έχετε πολύ ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία.
Για πρώτη φορά μετά από ώρες ένιωσα ότι μπορούσα να αναπνεύσω κανονικά.
— Κι αν τα μεταβιβάσουν όλα σε κάποιον άλλον; — ρώτησα.
— Είναι ήδη αργά. Θα ζητήσουμε ασφαλιστικά μέτρα και θα ενημερώσουμε επίσημα τον υποψήφιο αγοραστή. Μετά από μια τέτοια επιστολή, ο ενθουσιασμός συνήθως εξαφανίζεται.
Όταν επέστρεψα στο σπίτι, η σιωπή στο σαλόνι ήταν ξανά ηλεκτρισμένη. Ο Αλέξανδρος περπατούσε νευρικά πάνω κάτω.
— Πρέπει να μιλήσουμε, — είπε.
— Πρέπει, — απάντησα και άφησα πάνω στο τραπέζι έναν φάκελο με αντίγραφα εγγράφων.
Η Ελένα Βικτόροβνα χλώμιασε πρώτη.
— Τι είναι αυτό;
— Η αλήθεια, — είπα ήρεμα. — Και η ηχογράφηση από το «γιορτινό» σας βράδυ υπάρχει επίσης.
Ο Αλέξανδρος κάθισε απότομα.
— Μας παρακολουθούσες;
— Επέστρεψα στο σπίτι μου.
Προσπάθησε να μιλήσει για παρεξηγήσεις, για προσωρινές δυσκολίες, για το ότι η Ιρίνα ήταν «απλώς συνεργάτιδα». Όμως είχα ήδη διαβάσει τα μηνύματα όπου συζητούσαν για τη ζωή τους μετά το διαζύγιο.
— Ήθελες να αγοράσεις τη σιωπή μου, — είπα χαμηλόφωνα. — Δύο εκατομμύρια για να εξαφανιστώ.
Η Ελένα Βικτόροβνα, για πρώτη φορά, έχασε την ψυχραιμία της.
— Σκεφτόμασταν το μέλλον του γιου μας!
— Κι εγώ πέντε χρόνια σκεφτόμουν την οικογένειά μας, — απάντησα. — Η διαφορά είναι πως δεν έκανα σχέδια πίσω από την πλάτη κανενός.
Την ίδια μέρα κατέθεσα αίτηση διαζυγίου.
Η δικαστική διαδικασία κράτησε αρκετούς μήνες. Το σπίτι δεν πουλήθηκε. Η προσπάθεια να μεταβιβαστεί στην «Ιρίνα Σεργκέεβνα» κατέρρευσε μόλις εστάλη η επίσημη ειδοποίηση. Στο τέλος, η περιουσία μοιράστηκε σύμφωνα με τον νόμο. Δεν έγινε καμία μυστική συμφωνία.
Ο Αλέξανδρος έφυγε από το σπίτι. Η Ιρίνα εξαφανίστηκε τόσο γρήγορα όσο είχε εμφανιστεί. Προφανώς, ο ρομαντισμός τελειώνει εκεί όπου αρχίζουν οι δικαστικές αίθουσες.
Η Ελένα Βικτόροβνα δεν τηλεφώνησε ποτέ ξανά.
Έναν χρόνο αργότερα ταξίδεψα πράγματι στην Ευρώπη — αυτή τη φορά με δικά μου χρήματα, τίμια κερδισμένα και προστατευμένα. Καθόμουν σε ένα μικρό καφέ στην Πράγα και για πρώτη φορά μετά από καιρό ένιωθα αληθινή γαλήνη.
Κατάλαβα τότε κάτι απλό: η σκληρή αλήθεια καταστρέφει τις ψευδαισθήσεις, αλλά σε ελευθερώνει από το ψέμα.
Τα δύο εκατομμύρια δεν ήταν δώρο.
Ήταν δοκιμασία.
Και την πέρασα.
